Minisymposium weefselvigilantie, 9 mei 2007 te Den Haag
Programma en presentaties
Ochtendvoorzitter: Prof. Dr. R.R.P. de Vries, Voorzitter Stichting TRIP.
10.30 - 10. 45 Opening. Dr. M.R. Schipperus, Internist-hematoloog, directeur TRIP. Presentatie 
10.45 - 11.15 Juridische kaders weefselvigilantie. Mr. E.B. van Veen, Medlaw Den Haag. Presentatie 
11.15 - 11.45 HFEA Incident reports and 'Alerts'. A. Sanford, Human Fertilisation & Embryology Authority. Presentatie 
11.45 - 12.15 Wat wil IGZ? Mw. dr. A. van Sliedregt, Inspectie voor de Gezondheidszorg.
12.15 - 13.00 Lichaamsmaterialen en ethische vraagstukken. Discussie. Casus 
13.00 - 14.00 Lunch
Middagvoorzitter: Dr. M.R. Schipperus, Directeur TRIP
14.00 - 14.30 Daar waar het mes aan twee kanten snijdt. Dr. L.C.M. Keijser. Medisch Centrum Alkmaar. Presentatie 
14.30 - 15.00 New cellular therapies: opportunities, basic requirements and vigilance aspects. Dr. J.J. Zwaginga. LUMC.
15.00 - 15.45 Weefselvigilantie in Europa. Discussie.
15.45 - 16.00 Afsluiting, daarna borrel
Accreditatie verkregen van:
Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG) : 4 punten
Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV).
Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde : 4 punten in categorie B
Verslag, foto's en evaluatie
Opening
Dr. Schipperus, Internist-hematoloog en directeur TRIP.
Dr. Schipperus vertelde over de behaalde resultaten van hemovigilantie. TRIP heeft van het Ministerie van VWS opdracht gekregen weefselvigilantie te gaan organiseren in het kader van de Wet Veiligheid en Kwaliteit Lichaamsmateriaal (WVKL) en het Eisenbesluit 2006. Deze Nederlandse regelgeving is aangepast naar aanleiding van Europese regelgeving.
Opening 
Mr. Van Veen
Juridische kaders Weefselvigilantie
Mr. E. B. van Veen, Medlaw, Den Haag
Mr. Van Veen plaatste de WVKL, het Eisenbesluit 2006 en de uitvoeringsrichtlijnen in het juiste kader en legde de link naar wetgeving zoals de WGBO, de Kwaliteitswet Zorginstellingen en WOD.
Relevante Europese uitvoeringsrichtlijnen zijn:
- 2006/86/EC;
- 2006/17/EC
Onder de WVKL valt niet:
- autoloog materiaal dat tijdens dezelfde procedure wordt gebruikt;
- bloed en bloedproducten.
Dit laatste geeft direct het kader aan van de functie weefselvigilantiefunctionaris.
HFEA Incident Report and Alerts
Mw. A. Sanford, Human Fertilisation & Embryology Authority.
Angela Sanford (Risk Manager) vertelde over de weg van het stimuleren van het melden van incidenten en ‘near accidents’. Met name het gebrek aan meldingsdiscipline ziet zij als één van de knelpunten. De ontwikkeling lijkt op de ontwikkeling en stimulatie zoals die rondom MIP-meldingen bestaan. Er is een ‘code of practice’ te downloaden van de website van de Human Fertilisation & Embryology Authority ( http://www.hfea.gov.uk/ ). Daarbij is vooral een ‘risk matrix’ een aantrekkelijk hulpmiddel om te bepalen in welke categorie een incident valt m.b.t. ernst en de kans op herhaling.
Mw. Sanford 
Dr. Van Sliedregt
Wat wil IGZ?
Mw. Dr. A. van Sliedregt, Inspectie voor de Gezondheidszorg
Dr. Van Sliedregt van IGZ toont dat de verantwoordelijk persoon (weefselvigilantiefunctionaris) ernstige ongevallen en bijwerkingen aan IGZ moet melden en daarbij informatie aan TRIP moet verstrekken die de analyse en rapportage zal verzorgen. Binnen de keten dient een feedback-loop gecreëerd te worden (die nu nog niet bestaat) om de kwaliteit steeds verder te verbeteren. Ook hierin is een taak voor de weefselvigilantiefunctionaris weggelegd. Andere benoemde taken:
- rol in de keten beschrijven, overdrachtsmomenten identificeren en kritische momenten in de overdrachtsketen (laten) registreren en beheersen;
- traceerbaarheid van cellen en weefsels van donor tot patiënt en vice versa o.b.v. een unieke identificatiecode.
Prof. Dr. De Vries 
Discussie
Lichaamsmaterialen en ethische vraagstukken
Ethische en praktische discussie over het vraagstuk rondom het informeren van ontvangers wanneer na transplantatie bekend wordt dat de donor bijv.. Creutzfeldt-Jakob heeft. Conclusie: de ontvanger heeft het recht op ‘niet weten’. De kans op besmetting en manifestatie is klein (mede afhankelijk van eventueel toegepaste bewerking) en de psychische druk door het ‘weten’ groot. Hierbij dienen de belangen van de volksgezondheid afgewogen te worden tegenover de belangen van de getransplanteerde.
Daar waar het mes aan twee kanten snijdt
Dr. L. C. M. Keijser, orthopeed, Medisch Centrum Alkmaar
Binnen het MCA bestaat een botbank waar botweefsel (heupkoppen van levende donoren die een nieuwe heup hebben gekregen) wordt opgeslagen; vervolgens worden met dit materiaal binnen het eigen ziekenhuis orthopedische OK’s uitgevoerd. Hierbij dient bijzondere aandacht te zijn voor:
- de organisatie van de keten
- risico’s bacteriële en virale contaminatie
- maligniteiten.
Binnen het MCA is een koppeling gemaakt met het complicatieregistratiesysteem en zij volgen de richtlijnen AATB en EAMST voor de werving van donoren.
Dr. Keijser 
Dr. Zwaginga
New cellular therapies: opportunities, basic requirements and viligance aspects.
Dr. J.J. Zwaginga. LUMC.
Presentatie over de ontwikkelingen van stamcel-therapie bij bijv. kanker. Deze therapieën worden eveneens ingezet in ziekenhuizen met een speciale vergunning (geaccrediteerd stamcelcentrum) bij:
- perifeer vaatlijden;
- hartinfarct;
- oncologie;
- mesenchymale stamcell-therapie bij kinderen.
De JACIE-richtlijnen zijn hierbij van belang.
Conclusie
De uitdagingen voor de weefselvigilantie die tijdens het symposium zijn benoemd zijn met name:
1. het ontwikkelen van meldingsdiscipline bij professionals (vergelijkbaar MIP-meldingen)
2. het gebruikmaken van de weefselvigilantie meldingen voor verbeteren van de kwaliteit in de gehele keten.
Voor dit laatste wordt een landelijke adviescommissie opgericht waaraan diverse beroepsverenigingen (medisch specialisten) en vertegenwoordigers van de producenten zullen deelnemen.
Met dank aan Mandy Hermans