Nieuwsbrief 2011/2

Vooraankondiging symposium Weefselvigilantie

30 november 2011

Dit jaar organiseert TRIP het 4e Symposium Weefselvigilantie in de aula van het HagaZiekenhuis, locatie Leyweg te Den Haag. Het hoofdthema van dit symposium is veiligheid, traceerbaarheid en risicomomenten in de keten van verschillende typen weefsels en cellen. Tevens zal aandacht besteed worden aan het TRIP weefselvigilantie rapport 2010, de nieuwe wetgeving t.a.v. orgaanvigilantie en de implementatie van weefselvigilantie in ziekenhuizen. Binnenkort zal het voorlopige programma alsmede het inschrijfformulier op de website te vinden zijn. Accreditatie voor dit symposium zal worden aangevraagd.

International Society for Blood Transfusion en de “Haemovigilance working party”

Verslag: Jo Wiersum

Op het regionale ISBT-congres (Lissabon, 18-22 juni 2011) waren ruim 2000 deelnemers uit 92 landen aanwezig. De haemovigilance working party hield op zaterdag 18 juni, voorafgaand aan het congres, de jaarlijkse vergadering. Aanwezig waren ruim 20 personen uit de mailinglijst van zo’n vijftig leden uit alle continenten. Lidmaatschap staat open voor ISBT-leden die actief zijn op het gebied van hemovigilantie. Tot het zakelijke deel van de vergadering behoorde onder andere het reviseren en actualiseren van de “terms of reference”, die de gezamenlijke doelstellingen benoemen.

Een belangrijke actie van de working party is het ontwikkelen van internationale definities voor internationale vergelijking van transfusierisico’s. Die voor de niet-infectieuze transfusiereacties zijn vastgesteld; dit jaar is een begin gemaakt met definities voor belangrijke categorieën fouten in de transfusieketen. Ook werden door Dr. Erica Wood de conceptdefinities voor bacteriële complicaties gepresenteerd, waaraan is gewerkt door de werkgroep transfusion-transmitted infections (TTI).

Nieuw in de jaarlijkse vergadering was het houden van een parallelle sessie in de middag, gewijd aan donor hemovigilantie. Analoog aan de algemene definitie voor hemovigilantie kan donor (hemo)vigilantie gedefinieerd worden als het systematisch monitoren van ongewenste bijwerkingen en incidenten in de gehele keten van zorg voor bloeddonoren, met als doel de veiligheid en kwaliteit te verhogen. Internationaal groeit besef van het belang van donorvigilantie. Binnen de working party is besloten om als eerste te werken aan de ijzerstatus van bloeddonors en aan zenuwletsel ten gevolge van bloedafname. Contact wordt onderhouden (door dubbelleden) met de working parties voor donors en bloeddonatie en met de DOMAINE groep (Donor Management in Europe) om overlap van activiteit te vermijden.

In Europa gelden meldingen over bloeddonatiebijwerkingen niet als verplichte meldingen onder de Directive 2002/98/EC en 2005/61/EC, want er is geen relatie met veiligheid van bloedproducten. Wel wordt door de Europese Commissie aangemoedigd dat lidstaten op vrijwillige basis een overzicht insturen van de ernstige bijwerkingen en incidenten bij bloeddonors. In Nederland is het niet noodzakelijk dat TRIP zich bezighoudt met het donatiedeel van de transfusieketen, aangezien er één bloedvoorzieningsorganisatie is (Sanquin) die dit zelf bewaakt onder toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Sanquin stelt jaarlijks een overzicht op van ernstige bijwerkingen en voorvallen bij bloeddonatie.

In het werk van de hemovigilantie working party zijn er veel raakvlakken met de activiteit van andere working parties van de ISBT: naast de bovengenoemde TTI werkgroep en groepen op het gebied van bloeddonatie, ook met Clinical Blood Use als het gaat over wel of niet geïndiceerd zijn van toegediende transfusies. De working party Information Technology heeft gevraagd om samenwerking op het gebied van traceerbaarheid en het benoemen van criteria hiervoor. Ook zal samenwerking plaatsvinden tussen hemovigilantie en de werkgroep Quality management waar het gaat over product-veiligheid, meldingen of het terugbrengen van vermijdbaar productverlies. Deze samenwerkingsverbanden maken opnieuw zichtbaar dat hemovigilantie de hele transfusieketen bestrijkt.

Pierre Robillard (Canada) legde na twee ambtstermijnen het voorzitterschap van de working party neer; Jo Wiersum is benoemd tot opvolger.

Aftreden Prof. Dr. René de Vries als voorzitter van Stichting TRIP

Tien jaar geleden is Stichting TRIP (Transfusie Reacties in Patiënten) opgericht met tussenkomst van Notariskantoor Trip en Klein. Tien jaar is Prof. Dr. René R. P. de Vries voorzitter geweest van de Stichting: in verband met zijn pensionering dit jaar heeft hij op 8 juni jl. in de algemene bestuursvergadering het voorzitterschap neer-gelegd.

Onder voorzitterschap van René de Vries is in 2002 na toekennen van de projectsubsidie, Bureau TRIP opgericht en inmiddels niet meer weg te denken uit het werkterrein van de transfusieketen in Nederland. In Nederland is het misschien minder bekend dat hij ook van 2006 tot 2011 voorzitter is geweest van het Europese – sinds 2010 Internationale - Hemovigilantie Netwerk. Een belangrijk speer-punt waar hij zich internationaal sterk voor heeft gemaakt, is ‘optimal blood use’ en het gebruik van indicatoren om het in acht nemen van afgesproken transfusietriggers te monitoren. Ook de links tussen hemovigilantie en vigilantie van weefsels, cellen en organen heeft hij steeds benadrukt.

De actieve rol van Prof. de Vries in de bloedtransfusie, zowel in Nederland als internationaal, heeft Bureau TRIP geholpen met het ontwikkelen van een sterk netwerk van contacten in binnen- en buitenland.

René de Vries wordt als voorzitter opgevolgd door Dr. Martin Schipperus, die momenteel ook directeur is van Bureau TRIP. In het komende jaar wordt een statutenwijziging van Stichting TRIP voorbereid omdat met ingang van 2011 de weefsel-vigilantie een structurele taak is geworden van TRIP. Bij deze statutenwijziging zal een andere bestuursstructuur worden ingevoerd. Aangezien het niet meer mogelijk zal zijn alle verschillende beroepsverenigingen te laten afvaardigen in het bestuur zullen adviescommissies hemovigilantie en weefselvigilantie ingesteld worden en zal het huidige dagelijks bestuur, aangevuld met twee leden uit de adviescommissies, als bestuur gaan functioneren.

TRIP symposium hemovigilantie: samen met NVB,

23 en 24 mei 2012

Na het succesvolle internationaal hemovigilantie symposium in Amsterdam in februari 2011 zal er in het najaar van 2011 geen TRIP Hemovigilantie symposium worden georganiseerd. In 2012 zal TRIP samenwerken met de Nederlandse Vereniging voor Bloedtransfusie in de organisatie van het jaarlijkse NVB Symposium en daarin zorgen voor programma-onderdelen over hemovigilantie.